بيمارستان مجازي؛ دسترسي هاي واقعي
اشتغال در زمينه سلامت روزبروز بخش وسيعتري از زندگي ما را فرا ميگيرد و خود به صورت نوعي صنعت به نام صنعت سلامت مطرح ميشود. بيمارستان مجازي يك وسيلهاي براي دستيابي به سلامت جهاني است.
بيشتر بيمارستانهاي با هر وسعت و اندازهاي مجهز به شبكه اينترنتي هستند. اين وب سايتهاي اينترنتي در ارائه اطلاعات پزشكي بسيار متفاوت عمل ميکنند. با توجه به گستردگي در امر تشخيص و درمان و تخصصي شدن بيمارستانها قطعا خدمات ارائه شده متفاوت است لذا اطلاعات مندرج در سايتهاي اختصاصي نيز تخصصي خواهد بود. در بيمارستان مجازي همه افراد در هر نقطه از دنيا قادرند اطلاعات پزشكي، پيشنهادات و حتي داروها را از طريق اينترنت جستجو كرده و استفاده كنند.
تعاريف
يك بيمارستان مجازي در واقع سيستم اطلاعاتي كاربردي است كه براساس مدلسازي سه بعدي يك بيمارستان واقعي طراحي شده است. اين امر براي آشنايي بيماران با بيمارستاني است كه قرار است در آنجا تحت درمان قرار گيرند. به بياني ديگر بيمارستان مجازي يك محيط الكترونيكي است كه پزشكان و اساتيد علوم پزشكي قادرند تيم پزشكي را تحت آموزش قرار دهند و اين تيم حتي ميتواند خارج از آن كشور نيز باشد و دانشجويان پزشكي ميتوانند در يك شرايط شبيه سازي شده، مواردي را تحت آزمايش و آموزش قراردهند. اين بيمارستانهاي مجازي مبتني بر كامپيوتر هستند در واقع سعي شده كه بيمارستان شبيه سازي شود. گاهي اين بيمارستانها فقط شامل مخزن و كتابخانهاي از اطلاعات مرتبط با بيماريها و درمان است. از نگاهي ديگر بيمارستان مجازي يك كتابخانه ديجيتال است كه اطلاعات سلامت (بهداشت و درمان) را بر دارد. هدف اصلي اين است كه يك مرجع و منبع پزشكي براي پيشرفت در سطح سلامت فراهم آورده شود که اين امكان هم براي پزشكان و هم براي بيماران قابل دستيابي است. تجسم فكري 3 بعدي، انيميشن و تكنيكهاي تداخلي ميتوانند به كارگرفته شوند تا به كاربر يك احساس واقعي را بدهنددر سطحي پيشرفته تر يك بيمارستان مجازي، بيماران را در خانه هايشان مونيتور خواهد كرد. اين مراكز، مراكزي براي كنترل دارند كه در سطح كشور گسترش مييابند تا بتوانند هر ناحيه را تحت كنترل خود درآورند.
اهداف
اهداف اساسي اين بيمارستانها به شرح ذيل است:
1-آموزش بيماران، كاركنان سلامت و دانشجويان
2-پيشرفت درمان بيماران، بازيابي سلامتي و بالا بردن اميد به زندگي
3-استفاده از جديدترين، رايجترين و معتبرترين اطلاعات سلامت
4-امكان تحقيق و تبادل اطلاعات در سطح جهاني
5- تخمين هزينههاي تمام شده و سازماندهي ومديريت بيمارستان به بهترين نحو
6- به عنوان يك سيستم آموزشي براي مديران بيمارستان در كليه سطوح
مراحل پيشرفت اين سيستم از حالت محلي به ملي و در نهايت بين المللي است كه به تدريج آگاهي از آن همه گير خواهد شد.
چه افرادي از بيمارستان مجازي استفاده ميكنند؟
اين افراد شامل مديران، پزشكان، رزيدنتها، فلوشيپ ها، ساير كاركنان بيمارستان، بيماران، خانوادهها و دوستان بيماران هستند. افرادي كه از اين سيستم استفاده آموزشي ميكنند ميتوانند دانش خود را در زمينه روشهاي درماني ارتقا دهند، قدرت و مهارت تجزيه و تحليل و آناليز را بهبود بخشند و قادرند فرا بگيرند چگونه نيازهاي آموزشي شان را ارتقا دهند و پيشرفتهاي به روز داشته باشند. يكي از مهمترين يافتهها براي اين دسته از كاربران بالابردن حس اعتماد و اطمينان از علومي است كه فرا گرفته اند و مكاني براي يافتن پاسخ پرسشهايشان است.
كاربردها
كاربردهاي يك بيمارستان مجازي شامل موارد زير است:
ارزيابي كاركنان، آشنايي با مشخصات كلنيكي، آموزشهاي تخصصي، آموزش از راه دور و تله مديسين.
آينده روباتيك بيمارستانها در مرحلهاي از پيشرفت است كه قطعاً به روند بهبود پروسه تشخيص و درمان ميانجامد. همانطور كه ميدانيم در محيط بيمارستان كه انواع بيماريها و عفونتها موجود است بيشتر از همه پزشكان، پرستاران و ساير كاركنان مرتبط را درگير ميكند. لذا يكي از مهمترين سودهاي روباتها جلوگيري از ابتلا به بيماري است. مخصوصا در مواردي كه بيماري در مرحله شيوع است ميتوان به راحتي محيطهاي ديگر را استريل نگه داشت. اين روباتها در يك بيمارستان مجازي هدايت ميشوند و در واقع كاركنان با شبيه سازي موقعيت بيمارستان و عمل مورد انتظار از روبات براي آن برنامهريزي لازم را انجام دهند و با نصب دوربينهايي و سيستم تله ويدئو در اين بيمارستان كليه اعمال روباتها را تحت نظر قرار دهند. وقتي كه بحثهايي پيرامون تله-روباتيك مطرح شد پيشرفتهاي شايان ذكري در پزشكي به وقوع پيوست. تا جايي كه اين روباتها در اعمال جراحي در بيمارستانها به كار رفتند و خطر عفونت براي افراد از بين رفت.
نيازها
- كتابخانه ديجيتالي كامل و دقيق از كليه اطلاعات براي بيماران و پزشكان
- ايجاد بيشترين تاثير كتابخانه ديجيتالي به وسيله افزايش آگاهي ميان كاربران در منطقه، كشور و سطوح بينالمللي.
اطمينان از آموزش بهينه از طريق طراحي ساده و درست
- ارزيابي كتابخانه ديجيتالي براي دريافت بهتر مندرجات
توضيحات تفضيلي
بسياري از بيمارستانها در حال حاضر وب سايت مخصوص خود را دارند و در اين سايتها همه دپارتمانها و كلنيكها با صفحات مربوط به آنها موجود است. در اين سايتها اطلاعات مربوط به زمان باز شدن و ارائه خدمات به بيماران ذكر شده است. اطلاعات كارمندان و امكانات موجود در بيمارستان هم ذكر شده است. به نوعي اين وب سايتها هم بيمارستان مجازي است در حقيقت در اين صفحات، اطلاعاتي از بيمارستان براي بيماران موجود است و در تعريفهاي ابتدايي بيمارستان مجازي، بر آوردن نياز اوليه بيمار در خصوص آشنايي بيمار پيش از شروع درمان با اين وب سايتها هم حاصل ميشود.
در يك دپارتمان مجازي در وب سايت دانشگاهي بيماران قادرند همه سوالات خود را مطرح كنند و اطلاعاتي در باره بيماريشان و نوع درمان مورد نظر را دريافت كنند. با اين روش بيمار با پزشكان در ارتباط است و پس از بيان مشكلات در صورت نياز پزشك، آزمايشاتي را انجام ميدهد و نتيجه را نيز به طور الكترونيكي در اختيار پزشك قرار ميدهد. در مواردي پزشك نياز به زمان براي تصميم در خصوص بيماري را دارد و در مواردي تشخيص را بلافاصله به بيمار اعلام ميدارد.
بنا بر نوعي تعريف، بيمارستان مجازي، يك كتابخانه ديجيتالي براي نگهداري تجهيزات پزشكي است.
اين سيستمها امكان تحقيقات و مطالعات را براي محققين فراهم ميآورد و با ارتباط و تبادل اطلاعات با ساير كشورها امكان ارتقاء تجهيزات به سرعت براي بيمارستانها فراهم ميآيد و بيمارستانها نياز به صرف هزينه براي جايگزيني تجهيزات ندارند بلكه با ارتباط با بيمارستانهاي ديگر و شركتها جديدترين تغييرات و تجهيزات را دريافت و با صرف هزينه اندكي قادرند تجهيزاتشان را ارتقا دهند.
در سطحي پيشرفته تر اين بيمارستانها از اينكه فقط يك منبع اطلاعاتي باشند خارج شده و جزئي از مراحل درمان شده اند كه در ادامه تشريح ميشوند. پيشرفتهاي جديد در فنآوري اطلاعات و ارتباطات سبب انتقال تصاوير پزشكي با كيفيت و رزولوشن بالا براي دستيابي به تشخيص بهتر توسط متخصص شده است. اين تكنولوژي در تله مديسين بسيار كارا است. ده سايت در كشورهاي مراكش، تونس، الجزاير، مصر، تركيه، يونان، ايتاليا، فرانسه، آلمان كه براي آموزش پزشكي از راه دور از يك بيمارستان مجازي استفاده كردهاند. واحدهاي درسي براي همه مقاطع به روش online و همزمان ارائه ميشود. بيمارستان مجازي بين اين كشورها يك سيستم واسط بود كه تبادلات و ارتباطات از طريق آن صورت ميگرفت. اين بيمارستان علاوه بر آموزش online (از راه دور)، مجهز به تله مديسين و امكانات مرتبط نيز بود. به اين ترتيب تمامي دانشجويان در رشتههاي مرتبط قادر بودند علم و توانايي خود را در كشورهاي مختلف با توجه به تنوع بيماريها و مشكلات بسنجند و قابليت گستردهاي در سطح كلان بيابند. نتايج اين كار گروهي به افزايش سطح سلامت اين كشورها انجاميد. علاوه بر توليد نيروي پزشكي توانمند، با استفاده از تله مديسن توانستند سطح تشخيص و درمان را در بيمارستانها بالا ببرند.
اين بيمارستانها براي بيماراني مفيد است كه نياز ضروري به حضور پزشكان و پرستاران و نظارت از نزديك آنها را ندارند و شرايطي دارند كه وضعيت آنها در منازلشان قابل مديريت و كنترل است. البته اين نكته قابل ذكر است كه براي حصول چنين كنترلي نياز به امكانات و تجهيزات مخصوصي است كه از جمله آن تجهيزات پزشكي پرتابل است كه براي اين منظور طراحي شده است.
همه بيماران در مكانهاي كنترلي هستند كه اين مكانها به صورت محوطهاي است كه قابليت دسترسي متخصصان بيمارستان را دارد. استفاده از لينكهاي اينترنتي با سرعت بالا اين امکان را فراهم کرده است. اين بيمارستان به بيماران اين امکان ميدهد كه از شبكههاي تلويزيوني زنده استفاده كنند كه با پزشكان در ارتباط باشند و به همين ترتيب متخصصان هم براي كنترل درمان بيمار با آنها در تعامل باشند. اين امكان ديدن براي پزشكان اين مزيت را دارد كه براي تشخيص درست و دقيق بتوانند در همه حال وضعيت بيمار را بررسي كنند. اين بيمارستانها به توليد تكنولوژي اينترنت و پهناي باند با قابليت بالا نياز دارند. اين بيمارستانها به ويدئو و صدا بصورت Online نياز دارند. اين امكان براي پزشكان پيش ميآيد كه بهترين درمان را به بيمارانشان ارائه دهند و بيماران هم در هر زمان و مكاني قادرند خدمات درماني را دريافت دارند.
در اين تجهيزات اين امكانات وجود دارد كه فرد بيمار قادر به خواندن فشار خون خود باشد، و بتواند نحوه عملكرد ريه و در مواردي عملكرد قلب خود را از دستگاه دريافت كند. در موارد مورد نياز اطلاعاتي به صورت الكترونيكي از طريق خطوط تلفن و مودم به مراكز كنترل فرستاده ميشود. گاهي از طريق خود دستگاه گزارشي از دستگاه به مركز كنترل مخابره ميشود. به اين ترتيب بيمار ميتواند خيلي زودتر از معمول بيمارستان را ترك كند و ادامه مراحل درمان را در خانه دريافت دارد.
ويژگيهاي بيمارستان مجازي
بيمارستان مجازي در حقيقت به كليه كارها و اعمال در حال اجرا در يك بيمارستان ميپردازد و بايد همه موقعيتها را به تصوير درآورد. كليه بخشها بايد براي بيمارستان تعريف شوند مثل: آزمايشگاه، راديولوژي، بخش عفوني، داروخانه و. . . . اعمالي مثل استريليزاسيون، نويزها، ارتعاشات ترمينالهاي ويدئويي.
سازماندهي اطلاعات
بيمارستان مجازي شامل انواع اطلاعات داراي ساختار و بدون ساختار است. براي سازماندهي اين اطلاعات روشهاي مختلفي وجود دارد كه اطلاعات را لينك كرده و راهنمايي براي دستيابي سريع به اطلاعات را تهيه و در اختيار كاربران قرار ميدهد.
فضاي كاربري
محيطي است كه بر حسب كارايي و قسمتهاي موجود در بيمارستان، داراي پنجرههايي است. كاربر از طريق اين پنجرهها قادر است به اطلاعات مورد نظر دست يابد.
براي كاهش خطرات و اشكالات در پروسه تشخيص و درمان به دانشي كامل نياز است. اطلاعات كامل و معتبر پزشكان و كاركنان بيمارستان سبب بهبود پروسه در ماني ميشود. بيمارستان مجازي قادر است با شبيهسازي كليه موقعيتهاي بيمارستان اين آگاهي را در كاربران ايجاد كند.
مديريت در بيمارستان مجازي
در چنين فضايي بهطور قطع مديريت سيستم بيمارستاني نيز به بالاترين سطح كيفيت رسيده و براي كاربران در سطح مديريتي دستيابي به انواع ركوردهاي مورد نظر در ارزيابي و تصميم گيري نيز تسهيل مييابد.
مديريت منابع و جستجوي چالش ها در امر مديريتي اين سيستم بسيار كارا و دقيق است. اين بيمارستان علاوه بر ايجاد محيطي براي دانشجويان پزشكي و علوم مرتبط با پزشكي، محيطي براي آموزش مديران در يك محيط بيمارستان را نيز در بردارد. با ارائه كليه مدلهاي موجود و روشهاي موثر در اداره بيمارستان مديران را در ارائه استراتژيهاي مفيد در جهت ارتقا بيمارستان آموزش ميدهد. همچنين با ارائه برخي امكانات و شرايط خصوصا بحرانها مديران را تحت آزمايش قرار داده و به اين ترتيب محيطي كاملا آموزشي براي هر نوع از كاربر مرتبط با بيمارستان را فراهم آورده است.
اين محصول در واقع بر پايه ارائه راه حل است و نه توليد و تهيه. اين سيستم امكان برگزاري بحثها و ملاقاتهايي را به صورت online دارد و در صورت به وجود آمدن هر نوع مشكلي ميان دانشجويان رشتههاي مديريتي امكان بحث بر سر آن و تبادل نظرات وجود دارد.
كاركنان مجازي براي يك بيمارستان
در تعريفي كه از بيمارستان مجازي براي آشنايي بيماران با بيمارستاني ارائه شد، بيمار ميتواند مكاني را که قرار است در آنجا تحت درمان باشد ملاحظه كند و با آن مكان آشنا شود كه اين امر از لحاظ آرامش روحي براي بيمار نيز مناسب است. همچنين ميتواند از تجهيزاتي كه در آن مكان با آنها در ارتباط است اطلاعات به دست آورد و از دادههايي كه با آن دستگاهها به دست ميآيد آشنا شود. به اين ترتيب يك تجربه بصري از روند درمان خود را كسب ميكند. اين امر كه بيمار با تمامي كادر پزشكان مرتبط، پرستاران، كاركنان بيمارستان و حتي بيماران ديگر موجود در اتاق يا حتي بخش، آشنا باشد بسيار با اهميت است. در اين سيستم تمامي اطلاعات مورد ارتباط با اين افراد به طور كامل در دسترس بيمار است كه در يك محيط مجازي با آنها آشنا شود و در صورت لزوم حتي با آنها در ارتباط باشد. در حقيقت اين سيستم يك زندگي مجازي را براي بيماران با تمام تعاملات به طور مجازي در بر دارد. بخش ديگر اين سيستم در برداشتن اطلاعات تشخيصي و درماني است كه سعي شده با داشتن اطلاعات كاملي از انواع بيماريها و درمان آنها و نشانههاي تشخيص آنها موثر واقع شود. به طور مثال براي تشخيص اورتوپدي، يك پزشك مجازي، پاي يك بيمار مجازي را گرفته و با وارد ساختن ضربهاي توسط چكش مجازي ميتواند عكسالعمل را تست كند، كه در صورت هر عكسالعملي چه تشخيصي حاصل ميشود و درمان مربوطه آن نيز لحاظ شده است .
انواع بيمارستان مجازي
مشابه آنچه در تقسيم بندي بيمارستانهاي واقعي از نظر تخصص، موقعيت، وظيفه و مالكيت داريم، بيمارستانهاي مجازي نيز داراي انواعي هستند كه با توجه به نوعش داراي تفاوت اطلاعات و تجهيزات است. مثلا بيمارستان مجازي كودكان كه اين بيمارستان به منظور پيشرفت و تهيه و ارائه اطلاعات پزشكي دقيق و صحيح براي كودكان و خانوادههاي آنها تهيه شده است. با توجه به حساسيت تشخيص و درمان در كودكان و نگراني والدين آنها در خصوص درمان اطفال ضرورت تهيه اين بيمارستان مجازي در خصوص كودكان مورد توجه قرار ميگيرد.
نتيجه
با پيشرفت فناوري اطلاعات در بسياري از علوم خصوصا پزشكي، شاهد پيشرفتهاي بيشماري در اين علم و رشتههاي مرتبط با آن هستيم. بيمارستان مجازي با توجه به تعاريف ارائه شده يكي از پيشرفتهاي اين علم در حيطه بيمارستان و پزشكي است. بر اساس هر كدام از تعاريف مطرح شده بيمارستان مجازي، چه به عنوان كتابخانهاي ديجيتالي، چه به عنوان سيستمي جهت بررسي مراحل تشخيص و درمان و ارتباط بيماران با پرسنل بيمارستان و چه با اهداف آموزشي آن سيستمي بسيار كارا و موثر در حيطه فعاليتهاي بيمارستاني است.
)
