روزنامه نگاري الکترونيک
روزنامه الكترونيك، روزنامه آنلاين، روزنامه ديجيتال، نسخه ديجيتال و روزنامه سايبر همه واژههايي است كه امروزه بسيار معمول شده است و بهجاي هم بهكار ميرود. هر چند برخي از اين مفاهيم با هم متفاوت است، اما همه به پديده جديدي كه ميتوان آن را مطبوعات دنياي مجازي ناميد، اشاره ميكند. به راستي آيا ميتوان سطح فرهنگ جامعه مجازي را نيز با آمار و ارقام مطالعه مطبوعات مجازي سنجيد؟ كسي جواب درستي به اين سؤال ندارد. مفاهيم مجازي هنوز ناشناخته و چالشبرانگيز است. اين ماه بر روي سايبر ژورناليسم كليك كردهايم تا از رمز و راز آن بدانيم.
ماه مه 1992، مصادف با تولد اولين روزنامه الكترونيك با نام شيكاگو آنلاين است. اما روزنامه الكترونيك يعني چه؟!
با استناد به پروفسور پاول كه از صاحبنظران اين رشته است، ميتوان چنين توصيفي از آن ارائه نمود: «روزنامهنگاري سايبر-ديجيتال- آنلاين، يك كانال تازه براي تحويل، بستهبندي و توزيع اطلاعات از سوي سازمانهاي خبري است. افزون بر اين، روزنامهنگاري سايبر، محيطي است كه در آن ساختن انواع خبرها امكانپذير است، در اين محيط انواع عناصر رسانهاي با يكديگر تركيب شده و باعث تعامل استفادهكنندگان از محتوا ميشود و اين امر به تسهيل و توزيع و سپس فرمت ميانجامد.»
روزنامهنگاري سايبر را ميتوان به سه نوع تقسيمبندي نمود:
نوع اول
نسخه آنلاين روزنامهها و مجلات سنتي است كه ميتواند شامل همه مطالب نسخه نوشتار باشد و در عين حال شامل مطالب بيشتري هم باشد كه در نسخه اصلي موجود نيست. اهداف اين نوع از سايبر ژورناليسم، عمدتاً تجاري است.
نوع دوم
بيان آنلاين ديدگاههاي گروههاي مداخلهگر، مشتمل بر انعكاس خبرها، گزارشهاي مربوط به گروهها و هوادارانشان است. اين نوع از روزنامهنگاري سايبر بر مسائلي چون محيط زيست، مسائل سياسي، مذهبي، اجتماعي و غيره متمركز است. ديدگاههايي كه در اين پايگاهها ارائه ميشود هر چند جانبدارانه است، اما در روزنامهنگاري تجاري، قابل بحث نيست.
نوع سوم
در واقع بازتاب آرا و گزارشهاي افراد يا گروههايي است كه اگر چه خودشان در رسانههاي تجاري كار ميكنند، خواستار دريچهاي براي انعكاس عقايد خود هستند. اين روزنامهنگاران ممكن است در حوزههاي غيركاري خود هم (مانند آموزش، حقوق، علوم و مهندسي ...) كاملاً حرفهاي باشند.
آيا عرصه به دست روزنامهنگاري الكترونيك ميافتد؟
نبايد فراموش كرد كه نسل جواني در راه است كه با «ديجيتاليزم» بزرگ شده است و خوانندگان پا به سن گذاشته روزنامهها كه با چاپ بار آمدهاند و به آن وفادار ماندهاند، در حال خروج از صحنه هستند. بنابراين دور از انتظار نيست كه عرصه به دست روزنامهنگاري الكترونيك بيفتد. اگر چه كه در ايران حذف paper از newspaper و از دور خارج شدن كاغذ هنوز چندان عملي به نظر نميرسد، با اين حال بايد منتظر بود كه محتواي نشريات تغيير كند و تحت تأثير رسانههاي الكترونيك فرم و شكل مطبوعات دگرگون شود. روزنامهها همچنان به بقاي خود (البته نه مانند گذشته) ادامه ميدهند اما شكل و محتوايشان همانند محيط اينترنت پيوسته تغيير ميكند و از تعداد صفحاتشان كاسته ميشود. روزنامهنگاري الكترونيك گرايشي گذرا نيست بلكه در حال ريشه دواندن در عادات ميليونها كاربر اينترنت در سراسر جهان است كه در كنار رسانههاي سنتي به جستوجوي اخبار در اينترنت ميپردازند. همزمان با اين تغيير عادات، در نتيجه تنوع رسانهها و كانالهاي خبري سطح انتظارات مخاطبان نيز بالا ميرود.
گفتنيها كم نيست اما به اين جمله اكتفا ميكنيم كه: «حروف متحرك چاپ، جهان را به خوانندگان جهان تبديل كرد و فنآوري كامپيوتر، همه جهان را به روزنامهنگاران مشاركتگر فعال بدل كرده است.»
در ادامه فهرستي از سايتهاي خبري داخلي و خارجي آمده است، تشخيص نوع چندم بودن آنها را به شما خوانندگان عزيز واگذار ميكنيم.
http://www.farsnews.com/
http://www.baztab.com/
http://www.ipna.ir/
http://www.sharghonline.ir/
http://www.mojnews.com/
http://www.fardanews.com/
http://www.sinagency.com/
http://www.irkhabar.com/
http://www.elaw.ir/
http://www.iqna.ir/
http://www.webna.ir/
http://www.jamejamonline.ir/
http://www.irna.ir/
http://www.winbeta.net/
http://www.isna.ir
http://www.qudsdaily.com/
http://www.itna.ir/
http://www.parseek.com/
http://www.shana.ir
http://www.pwcent.net/
http://www.ictna.ir/
http://www.itiran.com/
http://www.newsnet.ir/
http://www.shabakeh-mag.com/
http://www.hamshahri.org/
http://www.mehrnews.com
http://www.pargar.ir/
http://www.aftabnews.ir/
http://www.irpnews.com/
http://www.mobilepars.ir/
http://www.ofoghnews.com/
http://www.iranhotlinks.com/
http://www.ghatar.com/
http://www.nytimes.com/
http://www.washtimes.com/
http://www.usatoday.com/
http://www.alittihad.co.ae/
http://www.cnn.com/
http://www.addustour.com/Default/Default.asp
http://www.alriyadh.com/
http://www.foxnews.com/
http://today.reuters.com/
http://news.sky.com/skynews.com
http://www.al-ayyam.info/
منبع: كتاب روزنامهنگاري سايبر تأليف دكتر يونس شكرخواه و پایان نامه کارشناسی مهندسی کامپیوتر-نرم افزار امیر احمد سمیعی و احسان بهادرزاده
)
