استرليزاسيون
استرليزاسيون:روشها ودستگاهها
در شماره قبل راجع به مراحل ضدعفوني، شستشو و خشككن از سيكل استريليزاسيون (شكل 1) توضيح داديم. در اين شماره مرحله چهارم اين چرخه را به شما معرفي ميكنيم.
بسته بندي
پس از خشک کردن وسايل وارد قسمت چهارم از چرخه مزبور ميشويم. در اين بخش وسايل بستهبندي ميشود. انواع بستهبندي عبارت است از:
1- بسته بندي به وسيله کاغذ گراف،
2- بسته بندي بوسيله پارچه و
3- بسته بندي توسط کاغذهايMedical
استفاده از کاغذهاي Medical بهترين روش بستهبندي محسوب ميشود. کاغذهاي Medical از يک لايه کاغذ و يک لايه نايلون تشکيل شده است. بخش کاغذي داراي سلولهاي باز ميباشد که ورود بخار در مرحله استريليزاسيون به سهولت امكانپذير است. در پايان فرآيند در مرحله خشک کن اتوکلاو کاغذ دچار شوک حرارتي ميشود و تمامي سلولهاي مذکور بسته ميگردد. بدين ترتيب تا ماداميکه هواي محيط اطراف داخل بستهبندي نفوذ نکرده باشد، ابزارآلات استريل خواهند ماند.
کاغذها مجهز به انديکاتور است که با طي شدن فرآيند استريليزاسيون، تغيير رنگ ميدهد. ضمناً وسايل داخل بستهبندي از بخش نايلوني قابل مشاهده است. اما در روشهاي ديگر بستهبندي مشاهده ابزار امکانپذير نيست. از جمله معايب روش بستهبندي با پارچه ميتوان به موارد زير اشاره كرد:
- عمر استريل ماندن ابزار در اين روش زمان تعريف شدهاي ندارد و کيفيت استريل ثابت نيست چه بسا آب، چربي و گرد غبار موجود در هوا به راحتي از منافذ عبور ميکنند.
- پارچه رطوبت را به خود جذب ميکند (همانطور که ميدانيد رطوبت محيط مناسبي براي رشد ميکروارگانيسمها است ) و فرآيند استريليزاسيون را به مخاطره مياندازد.
- لکههاي سفيد رنگ، پس از استفاده مجدد از پارچه بر روي آن رسوب ميکند.
- وزن بستهبندي با پارچه در مقايسه با کاغذهاي Medical به مراتب بيشتر است.
- به منظور بررسي صحت عملکرد بايد بر روي پارچه نشانگر مخصوص قرار داد اما کاغذهاي Medical مجهز خود به نشانگر است.
- مشخصات ست به راحتي بر روي پارچه قابل درج نيست در صورتيکه در بستهبنديهاي Medical، ست کاملاً قابل مشاهده ميباشد.
- پارچه پس از چند بار استفاده کيفيت خود را از دست ميدهد و بر روي لوازم پرز باقي ميگذارد، ضمناً اين پرزها باعث بروز اشكال در اجزاي داخلي اتوكلاو خواهد شد.
معايب بستهبندي با کاغذ گراف
موارد ذکر شده در مورد معايب استفاده از پارچه تا حدودي در مورد استفاده از کاغذ گراف نيز صادق است ضمن آنکه اين کاغذها از خمير کاغذهاي آلوده و بازيافتي ساخته شده که در اثر بخار و دماي بالا احتمال انتقال آلودگي شيميايي به وسايل را ايجاد ميکند. بايد توجه داشت، کاغذهاي گراف استحکام لازم براي نگهداري در انبار را دارا نيست و در مجاورت با حرارت، خشک و شکننده ميشود.
کاغذهاي Medical به صورت رولهاي 200 متري و در عرضهاي مختلف ( cm5، cm 7.5 ،cm 10
cm 15 ، cm 20 ،cm 25 ، cm 30 و cm 40 ) در بازار موجود است. به منظور بستهبندي اين کاغذها دستگاههاي بستهبندي توصيه ميشود. مدل نيمه اتوماتيک (opera) که به طور همزمان عمليات برش و seal را انجام ميدهد داراي نگهدارنده رول نيز هست. (شكل 2) در مورد دستگاههاي بستهبندي بايد دقت کرد مطابق با استاندارد دستگاههاي بستهبندي پزشکي طراحي شده باشد، در اين سيستمها بايد عرض دوخت رعايت شده باشد.
عرض دوخت ارتباط مستقيم با مدت زمان استريل ماندن بستهبندي دارد. ضمناً دماي در نظر گرفته شده در سيستمهاي بستهبندي پزشکي مطابق با جنس کاغذهاي Medical به نحوي انتخاب شده که کاغذ دچار جمع شدن و سوختگي نشود ضمن اينکه seal (چسب) کاغذ به راحتي باز نگردد.
چنانچه هر يک از بخشهاي ذکر شده در سيکل استريل به درستي انجام نشود، عمليات استريل دچار مشکل خواهد شد.
)
