کاربر مهمان ||  ورود

گزارشات صنفی - ماهنامه مهندسی پزشکی

ماهنامه شماره 210

مدير اداره تجهيزات پزشکي دانشگاه علوم پزشکي بيرجند تأکيد کرد، لزوم مديريت يکپارچه در حوزه تجهيزات

نویسنده: فاطمه انصاري

مدير اداره تجهيزات پزشکي دانشگاه علوم پزشکي بيرجند تأکيد کرد، لزوم مديريت يکپارچه در حوزه تجهيزات دریافت فایل - 360KB

Aminollah_Golroo.jpg

شهر بيرجند مرکز استان خراسان جنوبي در جريان طرح تحول نظام سلامت تغييرات زيادي را تجربه کرده است. در ادامه سلسله مصاحبه ها با کارشناسان واحدهاي مهندسي پزشکي بيمارستانهاي سراسر کشور يا مديران ادارات تجهيزات پزشکي دانشگاهها، اين بار به سراغ آقاي دکترامين الله گلرو، مدير اداره تجهيزات پزشکي دانشگاه علوم پزشکي اين شهر رفتيم. او هم مانند همکاران خود اگرچه شرايط کنوني و روال فعلي را براي تأمين تجهيزات پزشکي بسيار سخت ميداند اما همچنان اميدوار است. در ادامه مصاحبه ما با ايشان درمورد فرآيندهاي اجرايي اين حوزه را ميخوانيد.

  شايد بد نباشد گفتگو را با طرحهاي توسعه اي که اخيراً بهره برداري شده اند يا در آينده اي نزديک به بهره برداري ميرسند شروع کنيم. دانشگاه علوم پزشکي بيرجند چه طرح هاي جديدي در دست دارد؟
از جديدترين اقداماتي که در راستاي توسعه خدمات درماني و سلامت از سوي دانشگاه علوم پزشکي بيرجند انجام شده ميتوان به تجهيز و توسعه مرکز درمان ناباروري اشاره کرد. اين مرکز يکي از جديدترين مراکزي است که در اين استان در حال تجهيز است و به زودي توسط وزير بهداشت به بهره برداري ميرسد. در اين مرکز تجهيزات و پروتکل هاي درماني پيشرفته در حوزه IUI، IVF و ميکرواينجکشن ارائه ميشود. در اين مرکز دو اتاق عمل پيشرفته با تجهيزات تحويل شده توسط هيئت امناي صرفه جويي ارزي در معالجه بيماران در حال تجهيز است و زماني که نيروي متخصص انساني موردنياز جذب شود آغاز به کار ميکند.
تجهيز بخش اورژانس بهسازي شده بيمارستان شهيد دکتر چمران فردوس که نزديک به 30 سال پيش تأسيس شده و اخيراً بازسازي شده است، ايجاد واحد CSR، NICU، ICU، بستري و درمان سريع  به همراه تجهيز اورژانس بيمارستان وليعصر(عج) در سال 1395 ازجمله اقدامات مهم ديگري است که در دوره اخير انجام شده است.
اورژانس بيمارستان وليعصر در سال 1395 توسط مقام عالي وزارت به بهره برداري رسيد. در زمان افتتاح، وزير از شرايط اين اورژانس ابراز رضايت کردند و به مديران دانشگاهها و بيمارستانهاي ديگر کشور پيشنهاد کردند که از اين اورژانس الگو بگيرند. مشابه همين اورژانس در شهرستان قائن نيز ساخته شد و در همان سال  به بهره برداري رسيد.

  با توجه به مشکلاتي که اخيراً در زمينه تأمين تجهيزات پزشکي به وجود آمده است فکر ميکنيد امکان تجهيز کامل و راهاندازي طرحهاي توسعه اي باشد؟
خوشبختانه با توجه به پيشبيني هايي که ابتداي سال داشتيم، تجهيز مرکز درمان ناباروري قبل از شروع نوسانات ارزي به صورت کامل انجام شد و با توجه به شرايط موجود، تجهيزات بيمارستان چمران فردوس از سوي هيئت امناي ارزي در حال تأمين است که بايد از مساعدت و همکاري ويژه دکتر رضايي مدير بودجه معاونت درمان، تشکر کنم. مشکلات زيادي درخصوص تجهيز کامل مراکز درماني و بهبود استانداردهاي تجهيزات وجود دارد، اما اميدواريم اين مشکلات نيز به زودي حل شوند.

  روال تأمين تجهيزات پزشکي در بيمارستانهاي شما به چه شکل است؟
جديداً حواله 80-20 به حواله هاي 50-50 تغيير پيدا کرده است. به اين معنا که دانشگاهها بايد 50 درصد از هزينه تجهيزاتي که از هيئت امنا تهيه ميشود را پرداخت کنند. براي دانشگاه هايي نظير دانشگاه بيرجند که داراي 14 بيمارستان است و 10 بيمارستان آن ضررده هستند استفاده از چنين راهي غيرممکن است. چون نميتوانيم سهم 50 درصد هزينه پرداختي از سوي مرکز به هيئت امنا را تأمين کنيم. قبل از اجراي طرح تحول نظام سلامت مبالغي با عنوان بهبود استاندارد به هر بيمارستان اختصاص پيدا ميکرد که همزمان با اجراي طرح بسيار کم و پس از آن قطع شد. بيمارستانهاي بيرجند در آن زمان با استفاده از همين بودجه نسبت به بهبود استاندارد تجهيزات موردنياز اقدام ميکردند اما امروز تنها راه تأمين تجهيزات، کمک هيئت امناي صرفه جويي ارزي در معالجه بيماران است و همين تغييرات، شرايط را براي بيمارستان هاي دانشگاه علوم پزشکي بيرجند سختتر کرده است. اخيراً معرفينامه هاي مکرري را از معاونت درمان دانشگاه گرفتيم و به هيئتامنا ميبريم تا تجهيزات را تحويل بگيريم اما متأسفانه هيئتامنا نيز به دليل عدم برگزاري برخي از مناقصات، تجهيزات را تحويل نميدهد. از اين بابت با چالش بزرگي روبرو هستيم.

  در حال حاضر اگر بودجهاي در اختيار داشته باشيد آيا به عنوان يک دانشگاه اين حق را داريد که تجهيزات موردنياز بيمارستان را به صورت مستقل تهيه کنيد؟
در حال حاضر تجهيزات مصرفي عمومي از سوي بيمارستان خريداري و تأمين ميشود اما تجهيزات با خطر بالا تا امروز از سوي هيئت امنا تهيه ميشد. تجهيزات قلبي و موارد مشابه از همين طريق تهيه ميشوند. تا چند ماه گذشته شايد مشکلي در تأمين اين تجهيزات نبود اما اکنون نزديک به دو ماه است در تأمين ICD دچار مشکل شدهايم که خوشبختانه با تدابير پيشبينيشده از سوي وزارتخانه اين مشکلات در حال برطرفشدن هستند. اما اگر اين مشکلات ادامه پيدا کند بايد به فکر راه هاي ديگري براي تأمين نياز مراکز درماني باشيم.
با توجه به اينکه قيمت پيشنهادي شرکتهاي تجهيزات پزشکي  براي برخي از کالاهاي مشابه تا دو برابر بيشتر از قيمت هاي مصوب است، بيمارستانها نميتوانند تجهيزات موردنيازشان را مستقيم از شرکتها خريداري کنند زيرا در اين صورت هزينه هاي درماني بسيار بيشتر ميشود و به ناچار مردم بايد اين هزينه را پرداخت کنند.

  تجهيزات به همان قيمتي که از شرکتها خريداري شده به دانشگاهها تحويل داده ميشود؟
دانشگاهها در جريان قيمتي که هيئت امنا تجهيزات را خريداري ميکند نيستند. قطعاً هيئتامنا نيز مانند بقيه تأمين کنندگان حاشيه سود مشخصي را براي تأمين هزينه هاي خود در نظر ميگيرد. البته من نافي نقش و تأثير هيئتامناي ارزي نيستم چون در جريان اختصاص حواله ها و خريد متمرکز بيمارستانهاي خراسان جنوبي تجهيز شدند اما قوانيني که براي تأمين تجهيزات و در جريان طرح تحول نظام سلامت وجود دارد تنها در صورتي مؤثر است که هيئت امنا توان مالي تأمين متمرکز کليه تجهيزات موردنياز را داشته باشد.
ازجمله اين تحولات بنيادي ميتوان به کاهش مشکلات مربوط به نوبتهاي درازمدت دستگاه ام آر آي، يا تجهيزات تصويربرداري ديگر، کاهش اعزام بيمار به دليل نبود تجهيزاتي ازجمله پلاسما فرز يا تجهيزات تخصصي ديگر اشاره کرد. در واقع تمامي اين تجهيزات از کانال هيئت امناي ارزي تهيه شده و شرايط تأمين تجهيزات در 4 سال گذشته خوب بود اما امروز به دليل کمبود بودجه، تغيير نرخ ارز و عدم پرداخت بودجه بهبود استاندارد امکان تهيه تجهيزات خيلي سخت شده است.

  چه اتفاقي ميافتد که برخي بيمارستانها به هيئت امنا بدهکار ميشوند؟
براساس مباحث اقتصاد سلامت اگر ضريب اشغال تخت يک بيمارستان از حد مشخصي پايينتر باشد آن بيمارستان ضررده خواهد بود. با شروع طرح تحول نظام سلامت ضريب اشغال تخت اکثر بيمارستانها بسيار بالا رفته است و بيمارستانها از اين منظر دچار مشکل نيستند اما بازگشت منابع مالي از سوي بيمه ها بسيار طولاني شده و همين موضوع باعث شده چرخه تأمين اقلام مصرفي موردنياز مراکز دچار مشکل شود.
دو راهکار در اين زمينه وجود دارد. يک راه اين است که بازگشت منابع مالي از بيمه ها تسريع شود.  راهحل دوم تزريق منابع مالي از طرق ديگر ازجمله محل فروش نفت و يا … است تا بودجه متمرکز ديگري به اين بخش اختصاص پيدا کند که البته با توجه به شرايط اقتصادي فعلي غيرممکن به نظر ميرسد.

 تمامي دانشگاهها از ابتداي طرح تحول نظام سلامت طرحهاي توسعهاي را اجرا کردند. اين طرح هاي توسعه اي در حال حاضر در چه مرحلهاي است؟
امروز مثل چهار گذشته سال دستوبالمان آنقدر باز نيست که بتوانيم به دنبال طرح هاي توسعهاي باشيم و تجهيزات را به استانداردها نزديک کنيم. در شرايط جديد بهتر است تا به فکر حفظ داشته هايمان باشيم تا بتوانيم با تدبير و دورانديشي از اين برهه عبور کنيم. اين يعني تمرکز ما بايد از توسعه تجهيزات به نگهداشت و استفاده بهينه تغيير کند.

Birjand_1.jpg

  شايد بهتر باشد سؤال بعد را درمورد برنامه هاي نگهداشت تجهيزات بپرسم. براي نگهداشت تجهيزات چه اقداماتي در حال انجام است؟
در راستاي اجراي طرح تحول نظام سلامت نرم افزار جامع مديريت اطلاعات و نگهداشت تجهيزات پزشکي را با هدف نظارت بيشتر و کاهش هزينه تعميرات و افزايش قابليت اطمينان تجهيزات در بيمارستانها نصب و راه اندازي کرديم.
اين نرم افزار در کليه بيمارستانها نصب شده و کارشناسان وظيفه دارند اطلاعات مربوط به تعميرات، هزينه سرويس هاي دورهاي، اطلاعات مربوط به کنترل کيفي و کاليبراسيون را وارد کنند. ما در ستاد اين اطلاعات را رصد کرده و باهم مقايسه ميکنيم.
دوره ها و کارگاه هاي آموزشي هم براي کاربران تجهيزات پزشکي برگزار کردهايم. سعي ميکنيم محتواي دوره ها از ميان موضوعات موردنياز و مفيد براي کارشناسان واحدهاي مهندسي پزشکي، پرستاران و سوپروايزرها و پزشکان باشند تا نحوه استفاده بهتر و نگهداشت تجهيزات را بهتر ياد بگيرند و تعميرات کمتري موردنياز باشد.
در سالهاي اخير يکي از دستاوردهاي ما در حوزه نگهداشت، افزايش درصد دستگاههاي سالم ماست. براساس آمارها، هر سال ميزان صحت دستگاه ها به دليل آموزش بيشتر و استفاده صحيحتر افزايش پيدا کرده است و اين سبب بالابردن قابليت اطمينان استفاده از تجهيزات ميشود.
براساس گزارش سال 1391، تعداد دستگاه هاي مردود 10 درصد و دستگاههاي مشروط 28 درصد بوده است. يعني تنها 62 درصد تجهيزات پزشکي در آزمون کاليبراسيون مورد قبول بوده اند، در سال 95 آمار دستگاه هاي مردود به 4 درصد و دستگاههاي مشروط به 13 درصد کاهش پيدا کرده اين آمار براي دستگاه هاي مورد قبول ما تا 77 درصد افزايش پيدا کرده است.

  بنابراين در حوزه نگهداشت چالشي نداريد؟
متأسفانه به دليل کمبود بودجه اجراي برنامه هاي نگهداشت هم به سختي ممکن است. تابهحال صحبتهاي زيادي درمورد تخصيص بودجه جداگانه براي نگهداشت تجهيزات پزشکي شده اما محقق نشده است. در دو سال گذشته قرار بود 500 هزار تومان به ازاي هر تخت براي نگهداشت پيشگيرانه به بيمارستانها پرداخت شود. همانطور که ميدانيد نگهداشت پيشگيرانه مراحل گوناگون و پيچيدهاي دارد و از آموزش تا کاليبراسيون را دربرميگيرد، اما اين چنين بودجهاي هيچوقت پرداخت نشده است.
اگر بودجه اي در حوزه نگهداشت از سوي وزارت اختصاص پيدا کند، بهتر است بودجهاي ساليانه براي نگهداشت مداوم تجهيزات پزشکي سرمايه اي باشد که در طول اين 5 سال به بيمارستانها تخصيص پيدا کرده است. در اين صورت دوره هاي آموزشي و نگهداشت بهتر برگزار خواهد شد و همچنين کاليبراسيون باکيفيت بيشتري انجام ميشود و تجهيزاتي که در طول اين چندسال هزينه هاي بالايي از محل بودجه هاي وزارتخانه براي خريداري آنها پرداخت شده بهتر مورداستفاده و نگهداشت قرار ميگيرند.

Birjand_2.jpg

  جايگاه مديريت حوزه تجهيزات پزشکي در تصميمسازيها را در طول سالهايي که در اين حوزه فعاليت کرديد چطور ارزيابي ميکنيد؟
در سال 1391 که در دانشگاه علوم پزشکي بيرجند در اداره تجهيزات پزشکي مشغول به کار شدم، اداره تجهيزات پزشکي زيرمجموعه معاونت درمان دانشگاه بود اما از سال 93 اين اداره به معاونت غذا و دارو انتقال پيدا کرد و در سال 96 مجدداً به معاونت درمان برگشتيم. اين جابه جايي ها نه تنها هيچ سودي براي مديريت تجهيزات پزشکي نداشته بلکه باعث تضعيف دوچندان حوزه مديريت تجهيزات پزشکي در سطح ستاد دانشگاه ها شده است.
من از اينکه سياست واحدي بر مديريت تجهيزات پزشکي در سطح وزارتخانه و دانشگاهها وجود ندارد گلهمندم. اداره کل تجهيزات پزشکي اختيارات محدودي دارد و تأمين تجهيزات سرمايه اي نيز از سوي معاونت درمان انجام ميشود. اگر قرار باشد سياست واحدي براي اين بخش در نظر گرفته شود پيشنهاد من اين است که زيرمجموعه رياست هر دانشگاه يک واحد براي مديريت تجهيزات پزشکي در نظر گرفته شود، همانطور که وزير بهداشت از ابتداي طرح تحول نظام سلامت در طول مديريتشان، بر حوزه تجهيزات پزشکي نظارت مستقيم داشتند. اين مدل ميتواند در دانشگاهها هم اجرا شود؛ اما متأسفانه تابه حال چنين الگويي محقق نشده است.
در حال حاضر در دانشگاه علوم پزشکي بيرجند به صورت دووجه ي کار ميکنيم. يعني تأمين ملزومات مصرفي به عهده معاونت غذا و دارو است و تأمين تجهيزات سرمايه اي نيز از سوي معاونت درمان دانشگاه انجام ميشود، درصورتيکه اين دو بخش لازم وملزوم يکديگر هستند و تفکيک ناپذيرند.


 با توجه به اينکه اداره کل تجهيزات پزشکي مسئوليت نظارت بر تجهيزات پزشکي را برعهده دارد فکر ميکنيد روال اداري که از سوي اين نهاد انجام ميشود چقدر در فضاي صنعت و بازار تجهيزات پزشکي و نظام سلامت کشور مؤثر است؟
وقتي نظارت بر حوزه تجهيزات پزشکي با تأمين آن همراه باشد، مؤثر خواهد بود. عليرغم اينکه اداره کل تجهيزات پزشکي مسئوليت نظارت بر تجهيزات و ملزومات تأمينشده در بيمارستانها و دانشگاهها را دارد، اما تأمين تجهيزات از سوي نهادي ديگري و مشخص کردن ميزان بودجه اختصاص داده شده به اين بخش نيز از سوي گروه ديگري انجام ميشود. جدابودن اين وظايف نيز منجر به ايجاد چالشهاي اساسي ميشود.
محدوديت هايي که از سوي اداره کل تجهيزات پزشکي براي تأمين تجهيزات در نظر گرفته ميشود، گاهي اوقات بدون توجه به تنگناهاي شرايط کنوني است و عملاً تأمين را براي مصرف کنندگان يعني بيمارستانها سختتر ميکند.

  يکي از انتقاداتي که متفکران به مديريت متمرکز و يکپارچه ميگيرند پيچيدگي، نبود شفافيت و امکان افزايش رانت است. شما در سؤال قبلي مديريت يکپارچه را به عنوان راهکار پيشنهاد کرديد. به نظرتان امکان افزايش رانت در چنين شرايطي بيشتر خواهد شد يا کمتر؟
خير. فکر نميکنم مديريت واحد، رانت ويژهاي ايجاد کند چون اين روال ميتواند به شکل صحيح و با همکاري دستگاه هاي نظارتي در بدنه وزارت بهداشت انجام شود. امروز با شرکتهاي خصولتي وابسته به وزارت مواجهيم که تأمين کننده بخشي از تجهيزات پزشکي موردنياز مراکز هستند. اين شرکتها شايد بتوانند چند نيروي تخصصي داشته باشند اما براي تأمين يکپارچه تجهيزات باحداقل قيمت و لحاظ نمودن صرفه و صلاح مراکز، نيازمند بهبود بدنه تخصصي دانش آموخته در حوزه مهندسي پزشکي هستند. کسي که براي حوزه تجهيزات پزشکي قانون گذاري ميکند بايد همچنين علاوه بر داشتن تخصص و دانش فني مهندسي پزشکي، در جريان روندهاي تأمين تجهيزات و سختيها و تنگناهاي آن در ميدان عمل باشد. اين اتفاقي است که ميتواند با مديريت واحد تخصصي در حوزه تجهيزات پزشکي رخ دهد.

جستجو بر اساس موضوع:
لیست مقالات
نورومانيتورينگ، روي ميز دانشجويان مهندسي پزشکي // گفت و گو
جستجو بر اساس موضوع: