کاربر مهمان ||  ورود

گزارشات صنفی - ماهنامه مهندسی پزشکی

ماهنامه شماره 209

برخي ملزومات پزشکي را روزانه تهيه ميکنيم

نویسنده: فاطمه انصاري

برخي ملزومات پزشکي را روزانه تهيه ميکنيمدریافت فایل - 497KB

استان البرز تنها يکي از استانهاي مجاور پايتخت است. عليرغم اين نزديکي اما ازنظر شاخصهاي سلامت مانند بهره مندي از مراکز درماني، نسبت به جمعيت زيادي که دارد با کمبودها و دشواري هاي جدي روبرو است. اين درحاليست که اين استان سهم قابل توجهي در توليد تجهيزات پزشکي و دارو دارد و نزديک به 56 کارخانه توليد تجهيزات پزشکي در اين استان مستقر است. 
مصاحبه ما با مهندس محمد رشيدي، مدير تجهيزات پزشکي معاونت غذا و داروي دانشگاه علوم پزشکي البرز را در ادامه ميخوانيد:

rashidi209.jpg

  در حال حاضر وظايف مديريت تجهيزات پزشکي معاونت غذا و دارو استان البرز چيست؟ کمي از سازمان خود و اقداماتي که تاکنون انجام داده ايد بگوييد.
مديريت تجهيزات پزشکي در استان البرز مسئله اي خاص است. در استان البرز نزديک به 56 کارخانه توليدي وجود دارد که برخي از آنها مانند سوپا و ... ممکن است حدود 100 پروانه براي توليد داشته باشند. در حوزه تجهيزات دياليز، کل سهم توليد آن در استان البرز است. اگر بخواهيم استاني نگاه کنيم شايد استان تهران بيشترين حجم از توليد را برعهده داشته باشد اما بايد اين نکته را در نظر داشت که استان تهران با سه دانشگاه اداره ميشود. درحاليکه استان البرز تنها با يک دانشگاه با اين حجم از کار روبرو است. با توجه به اين مسئله، مديريت اداره تجهيزات پزشکي معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکي استان البرز، وظايفي همچون تفويض اختيار در تمديد پروانه هاي کلاس خطر A و  B، بازرسي کليه مراکز (اعم از کارخانجات، مراکز توزيعي، مراکز اصناف، مراکز درماني، خصوصي)، بررسي GMP خط توليد و ... را برعهده دارد. همچنين مواردي که به مراجع قضايي مرتبط ميشوند را به کميسيونهاي مربوطه ارجاع داده و پيگيري ميکند. کما اينکه در دو سال گذشته پرونده هاي تخلفي باز شدند و مراحل قضايي آنها طي شده و حکم قضايي آنها نيز صادر شده است. پرونده هايي که شايد بالاي 200 ميليارد تومان ارزشگذاري شدهاند. بنابراين، اين استان شرايط خاص خود را دارد و ميتوان گفت بار تمام کشور بر روي دوش استان البرز است؛ زيرا حجم کاري سنگين است. در بحث قاچاق اعم از توليد غيرمجاز تا واردات غير مجاز، بيشترين کشفيات در اين استان بوده است. تراکم جاده ها به خصوص جاده چالوس باعث شده تا بيشترين حوادث جادههاي شمالي بر دوش بيمارستانهاي اين استان باشد. به عنوان مثال بيمارستان مدني کرج، در روز بيش از30 عمل ارتوپدي انجام ميدهد. اين در حالي است که باوجود چنين حجم کاري در سطح استان، به لطف خدا مديريت تجهيزات پزشکي توانسته نمره کامل ارزيابي عملکرد سازمان غذا و دارو را براي دو سال متوالي بهدست بياورد و رتبه اول را در بين دانشگاه هاي تيپ يک کسب کند. در بسياري از دانشگاهها، تامين ملزومات پزشکي داروخانه هاي مراکز درماني توسط بخش خصوصي انجام ميشود اين در حالي است که در اين استان طي بيش از يک سال گذشته، امور ياد شده توسط معاونت غذا و دارو انجام پذيرفته است. اين بدان معناست که عليرغم کار سنگين يک استان بزرگ با اين حجم بالاي توليد و شرکتهاي توليدي، آمارهاي بالا و نيروي انساني اندک توانسته اين چنين به راه خود ادامه دهد.

vahed_tazini209.jpg

  از چه زماني مديريت تجهيزات پزشکي در دانشگاه علوم پزشکي البرز دو قسمت شد؟ به نظر شما اين اقدام گام مثبتي در راستاي مديريت بهتر در اين استان بود؟
تقريبا تا 5 ماه گذشته، در استان البرز همه فعاليتهاي حوزه تجهيزات پزشکي اعم از بحث کارخانه ها، اصناف، شرکتهاي تجهيزات پزشکي و ... و بحث نگهداشت در بيمارستانها و .... در حوزه مديريت تجهيزات پزشکي معاونت غذا و دارو استان البرز بود. تنها مورد خاصي که از همان ابتداي فعاليت بنده در حوزه اختيارات اين اداره نبود، مسئله تامين تجهيزات سرمايه اي بيمارستانها و مراکز درماني بود که در حوزه اختيارات معاونت توسعه دانشگاه قرار دارد. به عبارت ديگر همه فعاليتهاي حوزه تجهيزات پزشکي بهجز تامين تجهيزات سرمايه اي زير نظر معاونت غذا و دارو دانشگاه بود. آن زمان برخي پيشنهاد دادند که شرح وظايف در دانشگاهها در دو معاونت تقسيم شود و مديريت تجهيزات پزشکي در دو معاونت درمان و غذا و دارو باشد. البته، اگر دانشگاه بخواهد ميتواند اين تفکيک را انجام ندهد و وزارتخانه نيز چندان موافق با تفکيک آن نبود. با اين حال، عليرغم همه تلاشها، مديريت تجهيزات پزشکي در دانشگاه علوم پزشکي البرز تفکيک شد. به عقيده بنده، اين تفکيک علمي نيست زيرا هيچ علمي نميگويد که مديريت تجهيزات پزشکي در دو قسمت باشد. هيچ منطقي نميتواند قبول کند که بهعنوان مثال در مورد دستگاه لاپاراسکوپي که دو بحث دستگاه و ملزومات مطرح است، مديريت دستگاه بر عهده يک معاونت و مديريت هزينه آن بر عهده معاونت ديگر باشد. بنابراين اساساً اين روند با مشکل و چالش روبه رو ميشود. ما تلاش کرديم اين اتفاق در دانشگاه علوم پزشکي البرز رخ ندهد. با اين حال متاسفانه اين اتفاق رخ داد.

 در جريان اين جداسازي، چه مباحثي از حوزه اختيارات اداره شما خارج شد؟ شما در زمينه مباحث خارجشده، چه اقداماتي انجام داده بوديد؟ آيا اين رويداد منجر به توقف برنامه هاي شما شد؟
خريد ملزومات پزشکي در حوزه اختيارات مديريت تجهيزات پزشکي معاونت غذا و دارو است. تنها بحثي که بعد از جداسازي به حوزه معاونت درمان منتقل شد، بحث نگهداشت دستگاهها بود. بنابراين، ما در حال حاضر در اين حوزه دخالتي نداريم. البته بايد بگويم تا قبل از تفکيک اتفاقات خوبي در اين زمينه رخ داده بود. به عنوان مثال نرمافزار تجهيزات پزشکي که سالها در بسياري از استانها وجود داشت، تا همين چندي پيش در استان البرز وجود نداشت و به همين دليل، اين نرمافزار را در مدت کوتاهي در استان البرز اجرا کرديم. در اين راستا با تلاشها و رايزنيهايي که با اداره کل تجهيزات پزشکي داشتيم، توانستيم مبلغي را براي خريد اين نرم افزار جذب کنيم. در نتيجه در اين مدت زمان کوتاه نه تنها موفق شديم نرمافزار را خريداري کنيم بلکه زيرساختها را نيز  مهيا کرديم، به کارکنان بيمارستانها آموزش داديم و نگهداشت را در اين استان سيستماتيک کرديم و توانستيم راه چندساله دانشگاههاي ديگر را در مدت زمان بسيار کوتاهي طي کنيم. همچنين ايدههاي بزرگي از قبيل، کاهش هزينه تعميرات و نشاندادن نقش برجسته مهندسي پزشکي در مراکز درماني با ارائه آمارهاي مربوطه را در سر داشتيم اما با تفکيک، اين برنامه ها و ايده ها از ميان رفت و اين مسئله تنها يکي از ايرادات دو تکه شدن، مديريت تجهيزات پزشکي بود.

  در حال حاضر چند نفر در اداره کل تجهيزات پزشکي مشغول به کار هستند؟
در حال حاضر مديريت تجهيزات پزشکي معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکي البرز، بهجز بنده، 7 نفر نيروي انساني دارد که با توجه به حجم نظارتها و کار، اين تعداد کم است. از اين تعداد، سه نفر نيروي طرحي، يک نفر قراردادي دو نفر پيماني و يک نفر استخدام رسمي هستند. من معتقد هستم اگر نيروي انساني کيفيت داشته باشد، ميتواند حجم زيادي از کار را انجام دهد اما حتي در اين زمينه نيز نيروي انسانيمان کم است. به عنوان مثال، تنها يک نمونه برايتان ميآورم؛ فرض کنيد شرکت «ايکس» محصولي توليد ميکند که نه تنها در ايران، بلکه به دنيا صادر ميشود و کشورهاي ديگر هم از آن استفاده ميکنند. ما بايد در خصوص نظارت بر اين کارخانه، GMP آن را بررسي کنيم. همچنين، بايد پروانه توليد آن سالانه تمديد شود. از سويي درگذشته در برخي موارد شاهد بوديم که اداره کل تجهيزات پزشکي به دليل حجم بالاي کار خود، ظرفيت بررسي همه کشور در حين تمديد پروانه ها را نداشته و يکي از علل تفويض برخي از اختيارات اداره کل هم همين بوده است. بنابراين ما بايد براي همه اقلام به خصوص اقلام کلاس خطر A و B نظارت و بررسي دقيقتري انجام دهيم.


 به نظر شما، نيروي طرحي چه جايگاهي در بيمارستانها و حتي در نهاد شما دارد؟ زيرا بارها شنيدهايم که چالش بزرگ اين نيروها، زمان کوتاه طرح آنهاست.
بله درست است. فرض کنيد يک نيروي طرحي که وارد نهادي ميشود، مدير آن نهاد سعي دارد تا آن نيروي طرحي، خود را در کوتاهترين زمان به بهترين سطح ممکن برساند تا بتواند از آن نيرو بهترين بهرهوري را داشته باشد. بااينکه نيروي طرحي دانش و تخصص دانشگاهي مرتبط را دارد اما مجبور است در زمينه کاري ما آموزش لازم را ببيند. براي ما يک نيروي طرحي تنها دو سال زمان دارد و ما بايد در کوتاهترين زمان ممکن اين نيروي طرحي را آموزش دهيم تا بتواند بازرسي کند. درنتيجه يک نيروي طرحي دو سال در اين نهاد آموزش ميبيند و بالغ ميشود و زماني که در بهترين حالت ارائه خدمات است بايد از نهاد برود و ما نيز به هيچ وجه اجازه نگهداشتن يا تمديد نيروهاي طرحي را نداريم.
يکي از پيشنهادهاي بنده اين بود که حداقل به دانشگاهها اين اجازه داده شود که بتوانند طرح برخي از اين افراد که شايستگي لازم را دارند، تمديد کنند. اين عده افرادي هستند که در نبودشان سيستم دچار خسارت ميشود.

  امروزه نقش مهندسي پزشکي در بيمارستانها را چگونه ميبينيد؟ فکر ميکنيد مهندسي پزشکي توانسته به جايگاه واقعي خود برسد؟
به نظرم شرايط بهتر شده است. حداقل اکنون ديگر اين سوال مطرح نميشود که کار مهندسي پزشکي چيست و تقريبا همه درک کرده اند که مهندس پزشکي چه جايگاهي دارد. مهندس پزشکي ميتواند در بيمارستان انرژي را ذخيره کند و هزينه ها را کاهش دهد. همچنين ميتواند سلامت دستگاهها را تضمين کند و کيفيت و نگهداشت آنها را ارتقا دهد و اين مسئله در تجهيزات مصرفي نيز صدق ميکند. خوشبختانه اکنون بسياري ميدانند نقش مهندسي پزشکي در بيمارستان چيست و مديراني هستند که با حمايت از مهندسان پزشکي خود باعث ارتقا بيمارستان خود شدهاند. البته متاسفانه مديراني هم هستند که مهندسان پزشکي خود را ناديده گرفته اند و دچار مشکلاتي نيز شدهاند. به نظر بنده همينکه يک مدير شبکه بهداشت در يکي از شهرستانهاي استان با بنده تماس ميگيرد و درخواست نيروي مهندسي پزشکي ميکند، نشان ميدهد که تا چه ميزان جايگاه مهندسي پزشکي در مراکز درماني ارتقا يافته است با اين حال هنوز کامل نشده است و راه تکامل و توسعه اين جايگاه هنوز ادامه دارد.

  مديريت تجهيزات پزشکي معاونت غذا و دارو، کدام بخش از تجهيزات و ملزومات بيمارستانها را خريداري ميکند؟
در حال حاضر همه ملزومات پزشکي 7 بيمارستان استان البرز توسط مديريت تجهيزات پزشکي تامين ميشود. همچنين نيروهاي انساني مورد نياز در حوزه ملزومات پزشکي در داروخانه هاي اين بيمارستانها از سوي اين مديريت جذب ميشوند. نيازهاي اين بيمارستانها از سوي اين افراد نيازسنجي شده و به صورت ماهيانه اعلام ميشود. هرکدام از اين نيازها به کميته مخصوص خود ارجاع داده ميشود و درنهايت هم تامين انجام ميشود.


 سهم بخش خصوصي و هيئت امناي ارزي از خريدهاي بيمارستانهاي البرز چند درصد است؟
سهم بخش خصوصي در تامين ملزومات پزشکي بالاي 90 درصد است. تنها برخي تجهيزات استراتژيک قلبي (مانند پيسميکرها، آيسيديها و اکسيژناتور) و برخي ملزومات ديگر از هيئت امنا ارزي تامين ميشود.

اينکه هيئت امناي ارزي با خريد متمرکز تجهيزات را تامين ميکند چه نکات مثبت و چه چالشهايي براي استان البرز به همراه داشته است؟
به طورکلي پروسه تامين ملزومات پروسه دشواري است. هيئت امنا تجهيزات بسيار خاصي براي مراکز درماني تهيه ميکند. اقلامي مانند پيسميکر، آيسيدي، دريچه ها، اکسيژناتور بسيار استراتژيک و مهم هستند که اگر يک يا دو هفته نباشند، ممکن است مشکلاتي بروز کند. بنابراين، اقلام و تجهيزات قلبي بايد سريعاً تامين شوند. با اين حال، روند دريافت اقلام توسط هيئت امنا به دليل مشکلات موجود، نسبتا دشوار است. البته، ما با تا زماني که نياز بيماران تامين شود با اين موارد مشکلي نداريم. در حال حاضر به دليل مطالبات هيئت امنا و کمبود منابع مالي دانشگاه، خريد از هيئت امنا براي ما مخصوصاً در مورد اقلام تخصصي و بسيار حياتي قلبي همچون اکسيژناتور با چالشهايي همراه است.

  ميزان بدهي دانشگاه علوم پزشکي البرز به هيئت امناي ارزي تا به امروز چقدر است؟
در حال حاضر در بخش ملزومات مصرفي در حدود 300 ميليون تومان به هيئت امنا ارزي بدهکار هستيم که مربوط به 5 ماه آخر سال 96 است. اين در حالي است که دانشگاه تنها به يک شرکت تجهيزات پزشکي مربوط به اقلام قلبي بالغبر يک ميليارد بدهکار است.

  ميزان بدهي دانشگاه علوم پزشکي البرز به بخش خصوصي تا به امروز چقدر است؟
بدهي دانشگاه علوم پزشکي البرز به شرکتهاي تجهيزات پزشکي تنها در بخش ملزومات حدود 27 ميليارد تومان است. اين بدهي منجر شده که براي تامين همه اقلام دچار مشکلات اساسي شويم و مايحتاج بيمارستان ها را به صورت روزانه تامين کنيم.

  اين ميزان براي چه مدت زماني است؟ آيا شرکتها در اين زمينه شکايتي نميکنند؟
اين ميزان بدهي فقط مختص بخشي از سال 96 است. ما در حال حاضر سال 95 را تسويه کرده ايم و حتي توانستيم برخي از ماه هاي ابتدايي سال 96 را نيز پرداخت کنيم. بسياري از شرکتها به ما ميگويند حداقل تاريخي بدهيد تا ما بدانيم کي ميتوانيم مطالبات خود را دريافت کنيم. اما باوجود چنين وضعيتي من اصلا نميتوانم به آنها تاريخي اعلام کنم زيرا نميدانم، چه زماني پول به دست ما ميرسد.

  کمي درباره طرح تحول سلامت بگوييد. به نظر شما طرح تحول در زمينه تامين تجهيزات پزشکي تا چه ميزان توانست موفق باشد؟
اساساً مبناي طرح تحول سلامت اين بود که مطابق فرمايشات مقام معظم رهبري، بيمار نبايد غير از رنج بيماري رنج ديگري داشته باشد. اين طرح واقعا به مردم کمک کرد.
بههرحال در حال حاضر به دليل مطالبات زياد، براي تامين ملزومات پزشکي با سختيهاي زيادي روبرو شدهايم اما با اين حال نکات مثبت اين طرح بسيار است. در ابتدا بايد بگويم که ميزان قاچاق بسيار کاهش يافت. خريد اقلام قاچاق و غيرمجاز نيز کاهش يافت و در مراکز درماني عموما کالايي خارج از زنجيره توزيع خريداري نميشود. از طرفي هر کدام از اقلامي که در سايت تجهيزات پزشکي وجود دارد، با همان قيمت به فروش ميرسد.
 
مهمترين نکته مثبت اجراي طرح تحول سلامت در سالهاي اخير چه بوده است؟
به نظر بنده يکي از اقدامات مهمي که در طرح تحول انجام شد، قيمتگذاري اداره کل تجهيزات پزشکي بود زيرا کمک شاياني در بحث نظارت داشت. به ياد دارم اداره کل چند روز قيمت ها را از سايت برداشت و در آن چند روز هرکس هر قيمتي که ميخواست، اعلام ميکرد و ما دچار بحران شده بوديم. در حال حاضر حتي در يک بيمارستان خصوصي نيز دستورالعمل ها شفاف شده اند و بيمار براي تامين ملزومات خود نبايد بيرون برود. بنابراين، ميتوان از طريق بيمارستان نظارت داشت تا کالا بر اساس استانداردهاي وزارت بهداشت تامين شود.  اگر در اين ميان تخلفي صورت گيرد، مديريت تجهيزات پزشکي بهسرعت آن را به مراجع قضايي ارجاع داده و با آنها برخورد ميشود. پس اساسا طرح تحول در حوزه تجهيزات پزشکي در بحث نظارت، نتايج واقعا خوبي داشته است.
  طرح تحول سلامت تا چه ميزان توانسته در کاهش هزينه ها و همچنين کاهش خرابي دستگاهها و نگهداشت آنها موثر بوده باشد؟
متاسفانه عدد و رقمي در اين زمينه ندارم زيرا از مسئوليت هاي اين اداره خارج شده است.

   در پايان، از برنامه هاي خود در سال 97 بگوييد. تا پايان سال 97 چه برنامه ها و اولويت هايي حتما محقق ميشوند؟
مديريت تجهيزات پزشکي برنامه هاي زيادي در زمينه نگهداشت داشت که متاسفانه اين بخش از ما جدا شد و اميدواريم که دوستاني که اکنون مسئوليت آن را برعهده دارند، بتوانند به خوبي برنامه ريزي و هدفگذاري کنند. در حال حاضر اولويتهاي مديريت تجهيزات پزشکي معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکي استان البرز، از يک طرف بحث قاچاق و نظارت بر آن است که دو جنبه دارد. نخست شرکتهاي توليدي و ديگري  شرکتهاي توزيع کننده و اصناف تجهيزات پزشکي هستند که در اين زمينه خدمات ارائه ميدهند. ما در زمينه اصناف در استان با مشکلاتي روبرو هستيم زيرا آنها نهاد صنفي ندارند و زير نظر صنف آرايشي و بهداشتي، مجوز خود را دريافت ميکنند. همچنين، آنها دانش و علم مرتبط را ندارند و فکر ميکنند که فعاليت آنها همانند ديگر اصناف است. بنابراين، در اين زمينه برنامه هاي آموزشي را در نظر گرفتهايم تا در طول سال آموزشها و اطلاعات لازم به اين افراد داده شود. يکي از پيشنهادات ديگر بنده اين بود که از طريق تفاهمي که بين وزارت بهداشت و وزارت صنعت، معدن و تجارت انجام ميگيرد، صاحبان اين اصناف غير از جواز کسب صنفي، مکلف به گرفتن تائيديه از دانشگاه علوم پزشکي شوند تا آموزشهاي لازم در همان ابتدا به آنها داده شود.
از طرف ديگر مصرف منطقي ملزومات پزشکي با ارائه راهکارهاي علمي در مراکز درماني، در دستور کار اين مديريت قرار دارد.

جستجو بر اساس موضوع:
لیست مقالات
فيزيک پزشکي در ايران همرده با برترين دانشگاههاي جهان // گفت و گو
جستجو بر اساس موضوع: