کاربر مهمان ||  ورود

گزارشات صنفی - ماهنامه مهندسی پزشکی

ماهنامه شماره 204

در چهارمين کنفرانس بيوالکترومغناطيس ايران مطرح شد: پژوهش ها در لبه سقوط به دره مرگ نوآوري

نویسنده: فاطمه انصاري

در چهارمين کنفرانس بيوالکترومغناطيس ايران مطرح شد: پژوهش ها در لبه سقوط به دره مرگ نوآوريدریافت فایل - 249KB

امروزه در علم پزشکي، يکي از مهمترين راه هاي تشخيصي، روشهاي مختلف تصويربرداري است که روشهاي نوين علم بيوالکترومغناطيس در آن نقش به سزايي داشته است. علم بيوالکترومغناطيس که تاکنون تأثير زيادي بر پيشرفت دانش علم پزشکي گذاشته است، با چالشهاي متعددي روبروست تا بتواند پيشرفتهاي روزافزون خود را در زمينه علم و دانش، کاربردي کرده و منجر به توليد محصول شود. بااينحال، امروزه شاهد هستيم که بسياري از پژوهشها و تحقيقات در کشور تنها در همان مرحله پژوهش باقي ميمانند و کمتر شرايطي پيش ميآيد تا تبديل به دانش کاربردي شوند. برخي از صاحبنظران معتقدند که نبود سرمايه يکي از مهمترين چالش هاي اين حوزه است و هزينه هاي بالا، سبب شده تا بسياري از پژوهشها در لبه دره مرگ نوآوري قرار بگيرند. اين در حالي است که براي شکل گيري آن، نياز به مجموعه اي بزرگ و وسيع است و زيرساختهاي متعددي بايد فراهم شود تا بتوان بهره مناسبي از اين علم و دانش کشور برد. از سوي ديگر بسياري از شرکتها توليدي تجهيزات پزشکي که ميتوانند نقش مؤثري در توسعه علم داشته باشند، به دليل بحران کمبود منابع مالي، بخش تحقيق وتوسعه چندان مؤثري نداشته و نميتوانند سرمايه زيادي را به اين بخش اختصاص دهند. در چهارمين کنفرانس بيوالکترومغناطيس ايران که در دانشگاه تربيت مدرس برگزار شد، بحث هاي مختلفي در خصوص فرصتها و چالش هاي اين علم مطرح شد.

بدون فراهمکردن شرايط، نميتوان انتظار پيشرفت داشت
دکتر خسرو خواجه، رئيس دانشکده علوم زيستي دانشگاه تربيت مدرس در چهارمين کنفرانس بيوالکترومغناطيس ايران گفت: دانشکده علوم زيستي ازجمله دانشکده هاي علوم پايه است که علاوه بر بحث بنيادي بر علم که هميشه مورد تأکيد اين دانشکده است، استفاده از علم و کاربرد آن را نيز دنبال ميکند.
او بابيان اينکه راه هاي زيادي براي نِيل به اين هدف وجود دارد، توضيح داد: در حال حاضر دانشکده علوم زيستي پيشرو در علم است ولي تا مقصد موردنظر راه بسياري دارد. مشکلات متعددي در اين راه وجود دارد و هزينه هاي زيادي را نيز به دنبال دارد.
وي بابيان اينکه تغيير در فاز تحقيقات شرايط خاصي دارد، تصريح کرد: تغيير فاز تحقيقات علمي مانند بازيهاي کامپيوتري مرحله به مرحله است. در حال حاضر در مرحله تحقيقاتي کنوني، پيشرفت خوبي داشته ايم اما اگر مرحله تغيير کند، نياز به شرايط و زيرساخت هاي خاصي دارد. اگر شرايط و زيرساخته اي تغييرِ فازِ تحقيقات فراهم نشود، نميتوان انتظاري از پيشرفت تحقيقات داشت.

او در پايان با تأکيد بر اينکه علم هيچگاه تمام نميشود گفت: ايران در زمينه پيشرفت علم، جوان محسوب ميشود و بايد هزينه هاي زيادي را پرداخت کند.

نقش مؤثر محققان ايراني در پيشرفت
جهاني علم بيوالکترومغناطيس

دکتر فائزه قناتي، دبير علمي چهارمين کنفرانس بيوالکترومغناطيس ايران، در افتتاحيه اين کنفرانس گفت: علم بيوالکترومغناطيس يک علم بينرشتهاي است. اين رشتهيِ به معنايِ واقعي بينرشتهاي، از مشارکت مفاهيم بنيادي فيزيک، مغناطيسم و الکترومغناطيسم براي مطالعه دقيق، مکاشفه و توضيح وقايع در موجودات زنده استفاده ميکند. شتاب اين علم در جهان از دهه 90 ميلادي شروع شد و به صورت پلکاني پيشرفت کرد. کما اينکه امروزه سالانه حدود 6 هزار مقاله در زمينه هاي مغناطيسي و الکترومغناطيسي منتشر ميشود.
او با اشاره به سهم ايران در پيشرفت اين علم، گفت: دانشمندان ايراني از سال 2005 شروع به فعاليت در اين رشته کردهاند و تأثير آنها بسيار مؤثر  بوده است. در حال حاضر سالانه حدود 120 مقاله ISI در اين حوزه توسط دانشمندان ايراني تهيه شده است و معادل همين تعداد مقاله نيز در مجلات علمي پزشکي داخلي، منتشر شده است.
دبير علمي چهارمين کنفرانس بيوالکترومغناطيس ايران با اشاره به دوره هاي گذشته اين کنفرانس بيان کرد: به هرحال گستردگي شبکه حيات از يکسو و گسترش روزافزون ميدانهاي الکترومغناطيسي ساخته بشر از ديگرسو، نگرانيهاي زيادي را به وجود آورده است. بااينحال افق هاي جديد براي گسترش فناوريهاي مرتبط با اين علم، زمينه مطالعه دقيق را گسترده ميکند و پايه هاي سلولي و مولکولي را تحت تأثير قرار ميدهد. درنتيجه زمينه استفاده فناورانه از ميدان هاي مغناطيسي و اختراع ابزارهاي نوين و دقيق تصويربرداري و اکتشاف در موجودات زنده را فراهم ميکند.

چالش بزرگ؛ دره مرگ نوآوري پيش پاي پژوهشهاي علمي
دکتر حسين نادريمنش، عضو هيئت علمي دانشگاه تربيت مدرس در چهارمين کنفرانس بيوالکترومغناطيس ايران گفت: علم الکترومغناطيس، علمي بينرشتهاي است که در بسياري از زمينه ها ازجمله پزشکي، کشاورزي، زيستي و ... کاربرد دارد.
او ادامه داد: اين علم به دو بخش بيو و الکترومغناطيس تقسيم ميشود. در بخش بيو، علم و اساس بنيادي آن برحسب علم بيولوژي است. در بخش الکترومغناطيسم نيز اساس و پايه رشته هاي فيزيک هستند. درصورتيکه بخواهيم به بحث کاربردي اين علم بپردازيم، با اقسام مختلف رشته هاي مهندسي درگير ميشويم.
نادريمنش با اشاره به علوم درگير در اين رشته، توضيح داد: با يک ديد کلي ميتوان گفت اين دانش، مجموعه اي وسيع از رشته هاي مختلف است و آنها را به هم مرتبط ميکند. اگر اين مجموعه باز شود، زيرمجموعه هاي مختلفي از رشته هاي متفاوت شکل ميگيرند. به عنوان مثال در بحث بيوفيزيک، دو علم فيزيک و زيست به يکديگر متصل ميشوند. به اين ترتيب برمبناي علم و ابزار فيزيک، پديده هاي زيستي موردبررسي قرار ميگيرند.
اين عضو هيئت علمي دانشگاه تربيت مدرس افزود: در علم الکترومغناطيس، پديدهاي زيستي و بافتي زنده، بر اساس پايه اين علم موردبررسي قرار ميگيرند. بسياري از فعاليتهاي ارگان ها مانند چشم، گوش و ... نيز برپايه همين علم فعاليت ميکنند. زماني که تابش نور به چشم ميرسد، يک سري سيگنالهاي الکترومغناطيس به شبکيه رسيده و موجب ديد فرد ميشود. ميتوان گفت همه ابزارهاي يادگيري انسان ازجمله بينايي، شنوايي، لامسه و .... بر همين اساس بوده اند. درنتيجه يِ همين روند، مهمترين فعاليتهاي ارگانهاي زنده و اتفاقات درونسلولي بر همين اساس بوده و ريشه حيات از همين علم آغازشده است.
نادريمنش با اشاره به گستردگي بحث ها در علم الکترومغناطيس گفت: بر اين اساس دامنه وسيعي در اين علم گسترده است که ميتواند فرصتهاي زيادي را براي مطالعات فراهم کند. اين مباحث همانند کوه يخي هستند که دانشمندان تنها نوک يخي آنرا که بيرون از آب است، به دست آورده اند. بسياري از مباحث در اين علم خالي مانده است که حتي محققين به آن فکر هم نکردهاند.
او افزود: از قرن 17  تا به امروز، دانشمندان متعددي در اين زمينه فعاليت داشته اند. اگر به قرن اخير نگاهي بيندازيم، در هر دهه يِ آن يک دانشمند و محقق در اين زمينه جايزه نوبل دريافت کرده است و اين اهميت اين دانش را نشان ميدهد.
اين استاد دانشگاه بابيان اينکه فرصتهاي زيادي در اين علم وجود دارد، به چالشهاي اين رشته در ايران اشاره کرد و گفت: يکي از مهمترين دغدغه هاي مراکز تحقيقاتي، تبديل پژوهشها و تحقيقات به دانش کاربردي است. اين روند، نياز به شرايطي دارد که اگر رخ ندهد، تبديل به بزرگترين چالش ميشود و پژوهشها به دره مرگ نوآوري ميروند.
نادريمنش با اشاره به روند تحقيقاتي در ايران توضيح داد: در هر مرکز تحقيقاتي و دانشگاهي، ابتدا تحقيقات پايه انجام ميشود و ايدههاي جديد شکل ميگيرند. درنتيجه منتهي به دانش فني ميشوند که قابلاستفاده است. اگر شرايطي مانند سرمايه، فرآيندهاي فناوري، ابزارهاي اجراي آزمايشي و ... فراهم نشود، اين دانش به دره مرگ نوآوري سقوط ميکند.
او درباره نقش سرمايه در پيشرفت علم و دانش گفت: اگر بودجه و سرمايهاي نباشد، دانش وارد مرحله و فاز بعدي نميشود. به عنوان مثال، براي توليد يک دارو، حدود 15 سال زمان نياز است و در اين مدت، بايد در فازهاي مختلف مطالعاتي، هزينه هاي زيادي پرداخت شود. اگر به پرفروشترين دارو در دنيا نگاه کنيد، در سال ميلياردها دلار فروش کرده است که نه تنها هزينه هاي توليد خود را تأمين کرده بلکه سود بسيار زيادي هم داشته که از فروش نفت نيز بيشتر است البته به اين شرطي که هزينه ها و شرايط آن فراهم شود.
اين عضو هيئت علمي دانشگاه تربيت مدرس در پايان تأکيد کرد: بزرگترين چالش در ايران، ايجاد اين مجموعه بزرگ و چرخش آن است و مهمترين فرصت، تکميل آن و استفاده و بهره برداري از آن است.
در پايان گفتني است که در چهارمين کنفرانس بيوالکترومغناطيس ايران حدود 23 مقاله در قالب سخنراني شفاهي و 14 مقاله در قالب پوستر ارائه شد. حضور بسياري از پيشکسوتان و صاحبنظران اين حوزه در دانشگاه تربيت مدرس از نکات قابل ذکر اين کنفرانس بود.

جستجو بر اساس موضوع:
لیست مقالات
اداره کل تجهيزات پزشکي به دنبال واگذاري امور، کنسرسيوم تعارف نيست // گزارش کوتاه
تلاش وزارت بهداشت براي رونق صادرات در عرصه تجهيزات پزشکي، پيش به سوي صادرات // گزارش کوتاه
جستجو بر اساس موضوع: